Zastanawiasz się, jakie okna wybrać, by raz na zawsze pożegnać się z wysokimi rachunkami za ogrzewanie i cieszyć się komfortem termicznym przez cały rok? To pytanie zadaje sobie wielu właścicieli domów, a odpowiedź na nie może zaoszczędzić Ci mnóstwo pieniędzy i nerwów! W tym artykule rozłożymy na czynniki pierwsze świat energooszczędnych okien, podpowiadając, na co zwrócić uwagę, by dokonać najlepszego wyboru dla Twojego domu.
Dlaczego energooszczędne okna to inwestycja, która się opłaca?
Okna są jednym z kluczowych elementów wpływających na efektywność energetyczną budynku. Przez nieszczelne lub słabo izolowane przeszklenia może uciekać nawet 20-30% ciepła z domu! Inwestycja w nowoczesne, energooszczędne rozwiązania to nie tylko niższe rachunki za ogrzewanie zimą i chłodzenie latem, ale także większy komfort akustyczny, lepsza ochrona przed promieniowaniem UV oraz zwiększenie wartości nieruchomości.
Klucz do ciepła: Współczynnik przenikania ciepła Uw
Najważniejszym parametrem, na który musisz zwrócić uwagę, jest współczynnik przenikania ciepła Uw (od ang. U-value for window). Informuje on, ile ciepła przepływa przez 1 m² okna, gdy różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem wynosi 1 Kelwin. Im niższa jego wartość, tym okno jest bardziej energooszczędne, co oznacza, że mniej ciepła ucieka na zewnątrz.
- Współczynnik Uw (window): Dotyczy całego okna (szyby, ramy, uszczelki). Jest to najważniejszy parametr do porównywania.
- Współczynnik Ug (glass): Dotyczy tylko szyby.
- Współczynnik Uf (frame): Dotyczy ramy okna.
Pamiętaj, aby zawsze porównywać współczynnik Uw, ponieważ to on najlepiej oddaje ogólną izolacyjność termiczną okna. Dla okien energooszczędnych obowiązujące normy (WT 2021) wymagają Uw ≤ 0,9 W/(m²K), natomiast dla okien pasywnych wartość ta jest jeszcze niższa, często Uw ≤ 0,8 W/(m²K).
Na co składa się energooszczędne okno? Elementy do rozważenia
1. Szyby – serce izolacji termicznej
To właśnie szyby zajmują największą powierzchnię okna i w największym stopniu odpowiadają za jego izolacyjność. Zapomnij o starych, pojedynczych szybach! Dziś standardem są szyby zespolone, składające się z kilku tafli szkła, między którymi znajdują się komory wypełnione gazem.
- Szyby zespolone dwukomorowe (potrójne szklenie): Składają się z trzech tafli szkła oddzielonych dwiema ramkami dystansowymi. Przestrzenie między szybami wypełnione są gazami szlachetnymi. Takie zestawy osiągają współczynniki Ug na poziomie 0,5 – 0,7 W/(m²K), co czyni je jednymi z najbardziej efektywnych i są standardem w budownictwie energooszczędnym i pasywnym.
- Szyby zespolone trzykomorowe (poczwórne szklenie): Jeszcze lepsze parametry izolacyjne, idealne do domów pasywnych, gdzie współczynnik Uw może wynosić nawet 0,3 W/(m²K), ale są cięższe i droższe.
- Powłoki niskoemisyjne (Low-E): Specjalne niewidoczne warstwy metaliczne nanoszone na powierzchnię szyb, które odbijają ciepło z powrotem do wnętrza pomieszczenia zimą, a latem chronią przed przegrzewaniem. To absolutny must-have w oknach energooszczędnych.
- Gazy szlachetne: Przestrzenie międzyszybowe wypełnia się argonem lub kryptonem, które mają znacznie lepsze właściwości izolacyjne niż powietrze. Argon jest najpopularniejszy ze względu na korzystne właściwości i relatywnie niską cenę. Krypton jest droższy, ale oferuje jeszcze lepszą izolację termiczną, zwłaszcza w węższych przestrzeniach międzyszybowych.
2. Ramy okienne – podpora dla izolacji
Materiał, z którego wykonana jest rama okna, ma znaczący wpływ na ogólny współczynnik Uw.
- PVC (PCV): Najpopularniejszy wybór. Nowoczesne ramy PVC posiadają wielokomorowe profile (5-7 komór), które poprawiają izolacyjność termiczną. Są trwałe, łatwe w utrzymaniu i stosunkowo niedrogie. Współczynnik Uf dla dobrych profili PVC może wynosić od 0,9 do 1,4 W/(m²K).
- Drewno: Naturalny materiał o dobrych właściwościach izolacyjnych. Wymaga regularnej konserwacji, ale jest bardzo estetyczne i ekologiczne.
- Aluminium: Samo aluminium jest dobrym przewodnikiem ciepła, dlatego w oknach energooszczędnych stosuje się profile z przekładkami termicznymi, które minimalizują mostki cieplne. Okna aluminiowe są bardzo trwałe, smukłe i nowoczesne, ale też droższe.
- Kompozytowe (drewno-aluminium, PVC-aluminium): Łączą zalety różnych materiałów, np. ciepło drewna od wewnątrz i odporność aluminium od zewnątrz. Oferują bardzo dobre parametry, ale są w najwyższym segmencie cenowym.
3. Ciepłe ramki dystansowe
Element, który często jest pomijany, a ma spore znaczenie! Standardowe aluminiowe ramki dystansowe między szybami mogą tworzyć mostki termiczne. Ciepłe ramki dystansowe (np. z tworzyw sztucznych lub kompozytów, jak Swisspacer) znacząco poprawiają izolacyjność na krawędziach szyb, redukując kondensację pary wodnej i zwiększając ogólną efektywność energetyczną okna.
4. Prawidłowy montaż – klucz do sukcesu!
Nawet najlepsze, najbardziej energooszczędne okna stracą swoje właściwości, jeśli zostaną źle zamontowane. Ciepły montaż (montaż warstwowy) to podstawa w domach energooszczędnych i pasywnych. Polega on na zastosowaniu trzech warstw izolacyjnych, które uzupełniają swoje funkcje i zapewniają optymalny poziom szczelności i termoizolacji:
- Warstwa wewnętrzna (paroizolacyjna): Taśma paroszczelna chroni izolację przed wilgocią z wnętrza pomieszczenia.
- Warstwa środkowa (izolacyjna): Najczęściej pianka poliuretanowa, która wypełnia przestrzeń między ościeżnicą a murem, zapewniając izolację termiczną.
- Warstwa zewnętrzna (paroprzepuszczalna): Taśma paroprzepuszczalna chroni izolację przed wodą i wiatrem z zewnątrz, jednocześnie pozwalając na odprowadzenie wilgoci.
Profesjonalny, certyfikowany montaż to gwarancja, że okna będą działać zgodnie z ich przeznaczeniem i zapewnią deklarowane oszczędności, minimalizując mostki termiczne.
Ostatni szlif: Twoja droga do cieplejszego i tańszego w utrzymaniu domu
Wybór najbardziej energooszczędnych okien to decyzja, która powinna być podyktowana kilkoma czynnikami:
- Typ budynku i wymagania prawne: Inne wymagania będą dla domu pasywnego (Uw ≤ 0,8 W/(m²K)), inne dla remontowanego domu z lat 80., ale zawsze celuj w wartości Uw niższe od minimalnych określonych w przepisach (obecnie Uw ≤ 0,9 W/(m²K) dla okien pionowych).
- Budżet: Okna o najlepszych parametrach są droższe, ale pamiętaj, że to inwestycja, która zwraca się w postaci niższych rachunków za energię.
- Kierunek ekspozycji: Dla okien na południe możesz rozważyć rozwiązania o nieco wyższym współczynniku całkowitej przepuszczalności energii słonecznej (g-factor), aby maksymalnie wykorzystać zyski solarne, jednocześnie dbając o ochronę przed przegrzewaniem latem. Od strony północnej natomiast kluczowa jest maksymalna izolacyjność termiczna.
- Dostawca i montażysta: Wybieraj sprawdzone firmy z doświadczeniem, które oferują kompleksową usługę – od doradztwa, przez pomiar, po profesjonalny montaż i serwis.
Najbardziej energooszczędne okna to zazwyczaj te z potrójnym (lub poczwórnym) szkleniem, z powłokami niskoemisyjnymi, wypełnione argonem lub kryptonem, osadzone w wielokomorowych profilach PCV lub drewnianych, wyposażone w ciepłe ramki dystansowe, a przede wszystkim – zamontowane warstwowo przez profesjonalistów. Dobrze dobrane i prawidłowo zainstalowane okna to Twój klucz do komfortu, oszczędności i ekologicznego domu na lata!
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym jest współczynnik przenikania ciepła Uw i dlaczego jest kluczowy przy wyborze okien energooszczędnych?
Współczynnik przenikania ciepła Uw (od ang. U-value for window) informuje, ile ciepła przepływa przez 1 m² okna, gdy różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem wynosi 1 Kelwin. Jest to najważniejszy parametr do porównywania, a im niższa jego wartość, tym okno jest bardziej energooszczędne, co oznacza, że mniej ciepła ucieka na zewnątrz. Dla okien energooszczędnych obowiązujące normy (WT 2021) wymagają Uw ≤ 0,9 W/(m²K), natomiast dla okien pasywnych często Uw ≤ 0,8 W/(m²K).
Z jakich głównych elementów składa się energooszczędne okno?
Energooszczędne okno składa się z kilku kluczowych elementów: szyb (np. zespolone dwukomorowe lub trzykomorowe z powłokami niskoemisyjnymi i gazami szlachetnymi), ram okiennych (np. z PVC, drewna, aluminium lub kompozytów) oraz ciepłych ramek dystansowych, które poprawiają izolacyjność na krawędziach szyb.
Jakie są rodzaje szyb zespolonych i które z nich są najbardziej efektywne energetycznie?
Najbardziej efektywne energetycznie są szyby zespolone dwukomorowe (potrójne szklenie), składające się z trzech tafli szkła z dwiema komorami wypełnionymi gazami szlachetnymi (argonem lub kryptonem) oraz powłokami niskoemisyjnymi. Jeszcze lepsze parametry oferują szyby zespolone trzykomorowe (poczwórne szklenie), idealne do domów pasywnych.
Na czym polega ciepły montaż okien i dlaczego jest tak ważny dla efektywności energetycznej?
Ciepły montaż (montaż warstwowy) to podstawa w domach energooszczędnych i pasywnych. Polega na zastosowaniu trzech warstw izolacyjnych: warstwy wewnętrznej (paroizolacyjnej) chroniącej izolację przed wilgocią z wnętrza, warstwy środkowej (izolacyjnej, najczęściej pianki poliuretanowej) wypełniającej przestrzeń między ościeżnicą a murem, oraz warstwy zewnętrznej (paroprzepuszczalnej) chroniącej izolację przed wodą i wiatrem z zewnątrz, jednocześnie pozwalając na odprowadzenie wilgoci. Nawet najlepsze okna stracą swoje właściwości, jeśli zostaną źle zamontowane, dlatego prawidłowy montaż minimalizuje mostki termiczne.
Jakie korzyści wynikają z inwestowania w energooszczędne okna?
Inwestycja w nowoczesne, energooszczędne okna to nie tylko niższe rachunki za ogrzewanie zimą i chłodzenie latem, ale także większy komfort akustyczny, lepsza ochrona przed promieniowaniem UV oraz zwiększenie wartości nieruchomości. Przez nieszczelne lub słabo izolowane okna może uciekać nawet 20-30% ciepła z domu.
Jakie materiały ram okiennych są dostępne i które z nich zapewniają najlepszą izolacyjność?
Dostępne materiały ram okiennych to PVC (PCV), drewno, aluminium oraz materiały kompozytowe (drewno-aluminium, PVC-aluminium). Nowoczesne ramy PVC z wielokomorowymi profilami (5-7 komór) oraz drewno oferują dobre właściwości izolacyjne. Ramy aluminiowe wymagają przekładek termicznych. Ramy kompozytowe łączą zalety różnych materiałów, oferując bardzo dobre parametry, ale należą do najwyższego segmentu cenowego.
Co to są powłoki niskoemisyjne i gazy szlachetne w oknach energooszczędnych?
Powłoki niskoemisyjne (Low-E) to specjalne, niewidoczne warstwy metaliczne nanoszone na powierzchnię szyb, które odbijają ciepło z powrotem do wnętrza zimą, a latem chronią przed przegrzewaniem. Gazy szlachetne, takie jak argon lub krypton, wypełniają przestrzenie międzyszybowe w szybach zespolonych, ponieważ mają znacznie lepsze właściwości izolacyjne niż powietrze, co poprawia termoizolacyjność okna.

